Hoe vul ik mijn warmtevraag aan zonder extra gas of hoge investeringen?
Bij intensieve teelten kan de warmtevraag harder groeien dan het vermogen van de bestaande installatie. Dat speelde ook bij Koppert Cress. Door een hoger warmtegebruik werd er structureel meer warmte uit de bodem gehaald dan erin werd teruggebracht, waardoor de warmte-koudeopslag uit balans raakte.
De vraag was niet hoe het systeem groter moest worden, maar hoe het slimmer aangevuld kon worden. Met thermische energie uit oppervlaktewater bleek een logische bron letterlijk naast de kas te liggen.
Warmte zoeken op een logische plek
In plaats van nieuwe bronnen van buitenaf te zoeken, is gekeken naar wat al aanwezig was. Rondom het bedrijf liggen brede, relatief ondiepe sloten. In de zomer warmt dit water op door zoninstraling.
Die warmte kan worden gebruikt om een warmtepomp van energie te voorzien en de kas te verwarmen. Ook kan warmte tijdelijk worden opgeslagen, zodat deze op een later moment beschikbaar is wanneer de kas juist extra warmte nodig heeft. Bij HorTEO gebeurt die seizoensopslag in de bodem via WKO.
Van sloot naar WKO
Binnen het Energy Lab is onderzocht of warmte uit oppervlaktewater kan worden gewonnen, opgeslagen en later opnieuw kan worden ingezet. Met een aquathermie-installatie wordt warmte uit slootwater gehaald en via de WKO in de bodem opgeslagen. In de winter wordt deze warmte, in combinatie met een warmtepomp, ingezet voor kasverwarming.
In de situatie bij Koppert Cress voorziet deze aanpak in circa 15% van de jaarlijkse warmtevraag. Dat percentage is specifiek voor deze locatie en installatie. Bij andere bedrijven kan de bijdrage hoger of lager uitvallen, afhankelijk van de warmtevraag, de bestaande installatie, de hoeveelheid beschikbaar oppervlaktewater en de ruimtelijke situatie rondom de kas.
HorTEO functioneert daarmee niet als standaardoplossing, maar als een gerichte toepassing per bedrijf. In situaties waar de omstandigheden goed passen, kan thermische energie uit oppervlaktewater een veel grotere rol spelen binnen de totale energievoorziening.
De waarde van HorTEO
De waarde van HorTEO zit in het benutten van een bron die vaak letterlijk voor de deur ligt. Veel glastuinbouwbedrijven hebben oppervlaktewater direct naast of rondom de kas liggen. Door zomerse warmte uit oppervlaktewater vast te leggen en via bestaande opslag weer beschikbaar te maken in de winter, wordt het energiesysteem slimmer en efficiënter benut.
HorTEO is daarmee een fossielvrije oplossing binnen de energietransitie. Het kan helpen om gasverbruik te verlagen, de warmtebalans over het jaar te herstellen en meer grip te krijgen op de totale warmtehuishouding. De exacte waarde verschilt per bedrijf, maar het uitgangspunt blijft hetzelfde: beschikbare warmte niet verloren laten gaan, maar inzetten op het moment dat de kas die nodig heeft.
Wat dit vraagt van de ondernemer
Deze stap vraagt vooral inzicht in de eigen warmtehuishouding en de bereidheid om het energiesysteem als geheel te bekijken. Aquathermie is technisch overzichtelijk, maar werkt alleen goed als oppervlaktewater, opslag, warmtepomp en bedrijfsvoering op elkaar zijn afgestemd.
Daarom begint HorTEO niet bij een standaardinstallatie, maar bij de vraag welke rol thermische energie uit oppervlaktewater kan spelen binnen de specifieke situatie van het bedrijf.
De rol van Division Q
HorTEO is door Division Q binnen het Energy Lab geïnitieerd vanuit een concreet praktijkvraagstuk rondom warmtebalans en gasverbruik. Division Q begeleidde het traject van vraagstuk naar werkend concept, onderzocht de technische en economische haalbaarheid en regisseerde de praktijkvalidatie in de kas.
Daarbij ligt de rol van Division Q vooral in projectbegeleiding, ontwerp, regie en validatie. Bransengroup is als technische partner betrokken bij de plaatsing en installatie van het systeem. Samen zorgen we dat thermische energie uit oppervlaktewater niet alleen technisch mogelijk is, maar ook praktisch toepasbaar wordt binnen een toekomstbestendig energiesysteem. Benieuwd wat HorTEO voor jou kan betekenen?
