Duurzaamheid Award 2023
Eerder dit jaar mochten Leen van Leeuwen en Bart van Meurs de WKO Duurzaamheid Award 2023 in ontvangstnemen voor hun werkzaamheden rondom bodemenergie bij Koppert Cress. En zoals dat hoort: wie wat te vieren heeft, trakteert! Dus organiseren Koppert Cress en Division Q samen met het Gebruikersplatform Bodemenergie op 19 september a.s. vanaf 12:30 een workshop over dit thema aan De Poel 1, Monster.
Het programma
Dagvoorzitter Henk van Zoelen introduceert de workshop en de sprekers. Vervolgens verzorgt Rob Baan, oprichter en directeur van Koppert Cress, het welkomstwoord. De eerste presentatie komt van Harry Assen, een onafhankelijke specialist die een key-note lezing verzorgt over energieopwekking nu, maar vooral in de toekomst. Daarbij gaat hij in
op de diverse voor- en nadelen van de systemen.
Bart van Meurs, founder van Division Q, vertelt in zijn presentatie over hun ‘weg naar emissieloos telen’. Hij zal onder meer vertellen welke investeringen het bedrijf doet en welke overwegingen zij daarbij hanteren. Verder vertelt hij ook over de keuzes die ze maken en hoe zij de mogelijkheden van nieuwe technologieën verkennen.
Na Van Meurs vertelt Bas Godschalk, adviseur bij IF Technology welke mogelijkheden hij ziet voor Midden en Hoge Temperatuur Opslag (MTO en HTO). Gewoonlijk gebruiken we een WKO voor de opslag van lage temperatuur warmte en koude. Maar er komen nu mogelijkheden om warmte met een midden of zelfs hoge temperatuur in de bodem op te slaan.
Na de pauze neemt Peter Oerlemans, collega van Bas Godschalk bij IF Technology, de bezoekers mee in de kansen en juridische aspecten van MTO en HTO. Zeker voor HTO gelden andere geohydrologische randvoorwaarden. Daarnaast spelen er een aantal belangrijke juridische uitdagingen bij de ontwikkeling van HTO, zoals het verkrijgen van een vergunning Waterwet. Ook vertelt hij hoe men moet omgaan met de 25oC-grens en het warmteoverschot in de ondergrond, en aan welke voorschriften een HTO-eigenaar zal moeten voldoen.
Na deze presentaties nodigt dagvoorzitter Henk van Zoelen drie deskundigen uit om een pitch over een nieuwe technologie te presenteren en te bediscussiëren. Aan het einde van de bijeenkomst is er een netwerkborrel en krijgen bezoekers de mogelijkheid om, aan de hand van een rondleiding, het WKO-systeem en de technische systemen bij Koppert Cress te bezichtigen.
Inschrijven kan via deze link: https://lnkd.in/emAdMUyD
Wat is de potentie van ondergrondse warmteopslag?
Dat was de centrale vraag tijdens de workshop die het Gebruikersplatform Bodemenergie samen met Koppert Cress en Division Q organiseerde. Het antwoord: enorm! Zeker als we de komende jaren vaker met hogere temperaturen energie in de bodem kunnen opslaan.
Nadat eerder dit jaar Leen van Leeuwen en Bart van Meurs de WKO Duurzaamheid Award 2023 in ontvangst mochten nemen, mocht Koppert Cress gastheer zijn van deze bijzondere workshop. Koppert Cress maakt zelf al vele jaren met succes gebruik van warmte- en koudeopslag in de bodem. Het bedrijf, dat zelf de doelstelling heeft om in 2025 CO2-negatief te zijn, deelt ook graag de technieken en resultaten met de rest van de sector. Daarom ook dat Bart van Meurs hier met zijn presentatie dieper op in ging.
Later kwamen ook Rob Buskermolen van Thermeleon en Luc Bransen van Bransen Group nog aan het woord om te vertellen over hun duurzame innovaties.
Lees het hele artikel over dit evenement op de website van Gebruikersplatform Bodemenergie: https://lnkd.in/erbsaunf
Artikel: Dick Westgeest, Gebruikersplatform Bodemenergie
Talent Hub Westland
Op vrijdag 15 september organiseert VAMOS: Talent Hub Westland. En Division Q is hier bij!
Het evenement is bedoeld om jonge Westlandse talenten kennis te laten maken met de snelgroeiende bedrijven in de regio. Een mooie kans om in contact te komen met elkaar!
Tijdens het evenement zal er ook gesproken worden door Arthur Zuijderwijk en Aad Van Der Zalm om de bezoekers te inspireren met hun verhalen.
Daarom willen we jou graag uitnodigen om te komen. Aanmelden kan via deze link: https://lnkd.in/e38Z3zCs. Wees er snel bij want er is maar plek voor 100 man.
Algemene informatie:
- Datum: Vrijdag 15 september 2023
- Tijd: 15:00 – 19:00
- Locatie: Restaurant Bij5 Binnentuin in Naaldwijk
Vernieuwde verpakking CressSingle
Koppert Cress presenteert de geheel vernieuwde CressSingle verpakking: een frisse look die de Cressen in het assortiment beter herkenbaar en te onderscheiden maakt. De overstap van plastic naar een volledig kartonnen verpakking maakt recycling veel eenvoudiger en verlaagt de CO2-emissies van deze verpakking met maar liefst 82,8%.
Een stap vooruit:
Duurzaamheid in de kern
Bij Koppert Cress hebben we altijd geloofd in de kracht van duurzaamheid. Als pioniers in de wereld in de glastuinbouw is het onze verantwoordelijkheid om milieuvriendelijke keuzes te maken die de impact op onze planeet verlagen. De introductie van onze vernieuwde CressSingle-verpakking draagt hier significant aan bij.
Een frisse nieuwe look
Naast het milieuvriendelijker materiaal heeft de CressSingle-verpakking een frisse, nieuwe look gekregen. Het ontwerp is modern, eigentijds en benadrukt onze toewijding aan verse, hoogwaardige producten. Elke cress heeft een eigen kleur en aantrekkelijke vormgeving die refereren aan de smaak en smaakvrienden; een inspiratie voor de gebruiker.
Samen
Samen op weg naar een bewuste toekomst
Bij Koppert Cress zijn we vastbesloten om onze inspanningen voort te zetten en steeds nieuwe oplossingen te vinden om onze culinaire wereld duurzamer te maken.
Beschikbaarheid
De vernieuwde CressSingle-verpakking is vanaf deze week verkrijgbaar bij onze resellers. We nodigen iedereen uit om de nieuwe verpakking te ontdekken.
Bron: Vernieuwde verpakking CressSingle – Koppert Cress
Op weg naar emissieloze tuinbouw
Vanuit de overtuiging dat de toekomst van de (glas)tuinbouw emissieloos is, werken PATS en Koppert Cress al vele jaren samen. Allereerst test PATS haar innovaties op het gebied van geautomatiseerde plaagbestrijding graag in de praktijk op de teeltlocaties van Koppert Cress. Om de kwaliteit van haar bladgewassen op een duurzame manier te beschermen, is Koppert Cress ook al jaren gebruiker van de camera’s en drones van het Delftse techbedrijf. Nu zetten de partijen samen de volgende stap om de tuinbouw te verduurzamen. Division Q, het zusterbedrijf van Koppert Cress dat zich volledig richt op duurzame tuinbouwinnovatie investeert namelijk in PATS, die dit bedrag gaan gebruiken voor de groei van het bedrijf en de ontwikkeling van nieuwe technieken.
“Dat Koppert Cress ons letterlijk de sleutels van hun kas gaf om te testen, heeft ons bedrijf destijds een enorme impuls gegeven. Als startup moet je zo snel mogelijk die stap naar de praktijk kunnen maken en dit is dé plek waar dat kan,” aldus Bram Tijmons, CEO van PATS. “Het voelt daarom vertrouwd en logisch om deze samenwerking via de investering door Division Q verder te verdiepen. Om te kunnen groeien, maar zeker ook om te kunnen blijven innoveren, is kapitaal nodig. Het voelt goed dit te doen met investeerders die ons begrijpen en de ruimte geven ons te laten doen waar we goed in zijn.” Dat de samenwerking tussen PATS en Koppert Cress bijzonder is, bleek wel in 2021 toen de bedrijven door VNO-NCW en MKB Nederland samen beloond werden met de CoSta Award Publieksprijs voor startup samenwerking.
Met de investering in PATS is het investeringsfonds van Division Q ook geactiveerd. “We werken vanuit Koppert Cress al jaren succesvol samen met startups in de tuinbouw,” zegt Bart van Meurs, founder van Division Q. “Als investeerder kunnen we nu ook buiten de muren van Koppert Cress impact maken. Doordat we vanaf een hele vroege fase intensief samenwerken, kunnen wij de kansen in de sector goed inschatten. We zijn overtuigd van de potentie van PATS om op te schalen én impact te maken. En het zijn gewoon toffe gasten!”
Deze nieuwe stap in de samenwerking tussen PATS en Division Q wordt ludiek en passend aangekondigd in ‘de kortste Bondfilm ooit’:
PATS ontwikkelt oplossingen voor het geautomatiseerd monitoren en bestrijden van plaaginsecten in de glastuinbouw. Zo biedt de onderneming methodes die plagen voorkomen of vroegtijdig stoppen door deze snel te signaleren dan wel mechanisch aan te pakken. De doelstelling is het versterken van de reeds breed toegepaste duurzame, biologische gewasbescherming, door kwekers te ondersteunen met de juiste hulpmiddelen. Zo worden er minder gewasbeschermingsmiddelen gebruikt en arbeidsuren gespendeerd, terwijl schades tot een minimum worden beperkt.
Zonnecollectoren in de tuinbouw
Zo’n 10 jaar geleden ontstond bij Koppert Cress het idee de warme bronnen in het WKO systeem van het bedrijf te gaan ‘laden’ met zonnecollectoren. Een serie experimenten leidde tot een eigen, inmiddels gepatenteerd ontwerp en zo’n 7 jaar praktijkervaring met een installatie van maar liefst 2.000 m2. De daaruit geleerde lessen, hebben geresulteerd in een nieuwe generatie van het collectorontwerp. Om ook buiten Koppert Cress bij te dragen aan de energietransitie brengen we samen met Bransen Group deze zonnecollectoren binnenkort op de markt. Hierbij alvast een voorproefje.
Twee eigenschappen vormen de kern van onze zonnecollectoren. Allereerst het zeer efficiënt en betaalbaar oogsten van grote hoeveelheden zonnewarmte in de zomermaanden en op te slaan in de WKO. En daarnaast de mogelijkheid het product geheel prefab en zonder nagelvaste verbinding te plaatsen op bestaande daken en oppervlakken. Omdat een kas eigenlijk één grote zonnecollector is en wij midden in de wereld van glastuinbouwtechniek zitten, vormt juist die techniek en de praktijkgerichte aanpak de kern van ons ontwerp.
Na diverse prototypes, staan we nu op het punt de eerste productieserie van onze collector te realiseren. Dit doen we samen met Bransen Group. Niet alleen zijn zij al vanaf de start bij het Energiedak betrokken; ze zijn ook in staat projecten van sales tot oplevering te realiseren. We kijken ernaar uit samen met hen dit product verder uit te rollen. We zijn daarbij op zoek naar kwekers die gebruik maken van warmte- en koudeopslag of dit willen gaan doen om samen vrijblijvend de toepassingsmogelijkheden voor zonnethermie te verkennen.
Verduurzaming binnen Koppert Cress
We zijn altijd op zoek naar de nieuwste ideeën om Koppert Cress te verduurzamen. Dit doen we graag samen met startups, máár ook met onze eigen collega’s. Daarom hebben we eerder dit jaar intern gevraagd of iedereen zijn/haar ideeën om Koppert Cress te verduurzamen wilde insturen. Dit hebben we: “Het ‘Cresste’ idee van Nederland” gedoopt.
Nadat er een heel aantal mooie ideeën binnengekomen waren, hebben we de beste tien geselecteerd om door te gaan naar de volgende ronde: de jurypitch. Leg jouw ‘Cresste’ idee uit in drie minuten met gebruik van één dia, wat door sommige heel creatief werd ingevuld. De jury, bestaande uit Rob Baan, Robin Schaap en Sadiq van Overbeek, beoordeelde de ideeën en pitches vervolgens op: originaliteit, impact en haalbaarheid.
Danny de Bruin, Davey van der Voort en Wilbert Goes zijn met hun ideeën gekozen als winnaars van deze ronde en mogen nu hun project, samen met de andere deelnemers, gaan uitwerken tot een echt plan.
En het mooie is: Niet alleen wint de winnaar van ‘Het ‘Cresste’ idee van Nederland’ een elektrische fiets. Nog mooier: we gaan dat project ook echt uitvoeren, mét de winnaar als onderdeel van het projectteam! Wordt vervolgd dus!
Passie voor techniek en onderwijs
Hoe krijg je de teeltcyclus in de klas zonder enorme bedragen kwijt te zijn? Hoe kun je leerlingen zelf aan de slag laten gaan met de moderne technologie uit de glastuinbouw waar Nederland in voorop loopt? Dat hield Carly de Groot bezig als Coördinator en docent Techniek & Toepassing bij het ISW Hoogeland in Naaldwijk.
“Ik heb altijd al een passie voor techniek en technologische ontwikkelingen gehad. Ik volg dit op de voet. Ik hoop ook bij leerlingen deze passie aan te wakkeren door de nodige kennis en vaardigheden over te dragen. Ik heb een bevoegdheid als docent Nederlands, maar ook op andere scholen waar ik begon bij dat vak werd ik al binnen het jaar ingezet als techniekcoördinator of gaf ik programmeerles.”
Techniek & Toepassing als pilotvak
Het ISW Hoogeland is één van de pilot-scholen waar het vak Techniek & Toepassing (T&T) als schoolexamen wordt aangeboden. Vanzelfsprekend is Carly één van de docenten die het voortouw neemt invulling te geven aan dit nieuwe vak samen met haar collega’s van het vak T&T en van O&O (Onderzoek & Ontwerpen).
“Wij zijn op het ISW Hoogeland bij T&T ook gewoon gestart met een muizenval en een knikkerbaan. Projecten die zich in de basis alleen op techniek richten. Onze school heeft ervoor gekozen T&T uit te bouwen en schoolbreed aan te bieden voor alle leerlingen. Dat zorgt ervoor dat wij als team moeten nadenken over een invulling waarbij alle leerlingen worden aangesproken.”
In één van de projecten gaan leerlingen op excursie naar een wijk waar verschillende types tiny houses zijn gebouwd. Ze leren er over de energietransitie en kiezen vervolgens of zij verder willen met het ontwerpen van energie-neutrale tiny houses of zich willen verdiepen in het berekenen en uitwerken van de kosten. Dat levert als resultaat een makelaarsbrochure op. Zo kunnen leerlingen zich richten op hun eigen interesses en is er onderscheid tussen het technische en het economische profiel.
Niet alleen door te differentiëren per project worden de leerlingen gemotiveerd, ook door andere interessante casussen aan te bieden uit de omgeving in samenwerking met het bedrijfsleven.
De kas naar de klas brengen
“Ik vind tuinbouwtechnologie, de energietransitie, maar ook de wereld van de robotica onwijs interessant. Mijn collega is weer meer gericht op de HoloLens en VR-brillen. Mijn wortels liggen in het Westland. Ik kom uit een tuinbouwfamilie en tuinbouw is mij altijd blijven boeien.”
Nederland is wereldleider op het gebied van de kennis en productie in de glastuinbouw. Het ISW Hoogeland in Naaldwijk bevindt zich middenin het Westland tussen 587 kassen. Al geeft Carly aan dat dit beslist niet betekent dat er veel voorkennis is bij de leerlingen. En zelfs in Naaldwijk was het een uitdaging om de kas de klas in te brengen en de nodige samenwerkingen van de grond te krijgen.
“Ik ben actief op zoek gegaan naar een manier om de teeltcyclus met behulp van moderne tuinbouwtechnologie de klas in te krijgen. Er zijn wel bestaande leermiddelen op dit gebied die ook wat betreft tuinbouwtechniek relatief actueel zijn. Maar de lesbrieven sloten niet goed aan bij ons projectonderwijs en de samenwerking met bedrijven en het mbo. Ook is het aan de prijs vergeleken met de opstelling die we nu hebben staan.”
Via het internet was het aanbod volledig afgestruind, waarna Carly haar oplossing vond aan de overkant van de straat. De ontwerper van “Kweecker”, een kasje met kweekproducten voor in luxe restaurants, woonde toevallig tegenover de school.
De ontwerper was gestopt met de productie van de Kweecker, maar wist er nog een aantal in de opslag te staan. In samenwerking met Koppert Cress en PB-tech zijn de kassen opgeknapt en geïnstalleerd. Het is een duurzame samenwerking geworden. De bedrijven zijn nog steeds betrokken voor onder meer zaden en andere materialen.
Koppert Cress ontwikkelt nieuwe, innovatieve ingrediënten van cressen. Cressen zijn vers gekiemde plantjes van aromatische planten. Chefs gebruiken deze jonge plantjes omdat ze een intense geur en smaak hebben. Elk jaar krijgen de leerlingen van het ISW Hoogland er een kijkje in de keuken en een rondleiding door de duurzame kas van het bedrijf.
“Zonder de bedrijven om ons heen zou dit onderwijs er niet zijn. Niet alle bedrijven ervaren de urgentie. Dat zal niet lang meer duren. Zeker als we het hebben over teeltechnologie. Dat groeit alleen maar.”
Leren door te doen en te experimenteren
Bij het vak T&T gaan leerlingen aan de slag met het kweken van cressen en leren zo de algemene teeltcyclus en die van een cress kennen. Ze kunnen experimenteren met de temperatuur of verschillende kleuren LED-verlichting van fluoriserend roze tot fel blauw.
“We testen de verduistering voordat zaden ontkiemen. Het verschil zit in de hoeveelheid dagen waarin de planten verduisterd worden. Hoe lang een plant verduisterd moet worden verschilt per ras. We gebruiken nu op school allemaal zaden met dezelfde snelheid. Met een korte groeicyclus kunnen we sneller experimenteren. Leerlingen kunnen zelf het verschil zien wat hun instellingen doen met de groei.”
Bij Technologie & Toepassing zijn de kassen en het leren over de werking ervan onderdeel van een groter project. Leerlingen denken na over het ontwerpen en realiseren van een kleine kweekbox voor thuis. Opnieuw is er een keuze, want zij kunnen ook aan de slag met het bouwen en vormgeven van een applicatie. Daarbij ligt de focus op voeding, een gezonde lifestyle en hoe de aromatische kleine plantjes verwerkt kunnen worden in alledaagse recepten. De kassen zijn een vast onderdeel van het project in leerjaar 3 bij T&T. Op school worden de kassen nu ook in de andere leerjaren en vakken ingezet.
Als tip voor andere scholen die aan de slag willen met een kas geeft Carly aan laagdrempelig te beginnen met kleine kweekboxjes of zelfs met de moestuintjes van de supermarkt. Een belangrijk aandeel van het succes bij haar op school ligt volgens haar in de samenwerking. “Het is fantastisch om een link te kunnen leggen tussen de tuinbouw om ons heen en het onderwijs. Het project is er een waar ik trots op ben, maar dat zou nooit gelukt zijn zonder de bedrijven en mbo’s uit de regio.”
Wat is Techniek & Toepassing?
Technologie Toepassing (T&T) is een nieuw schoolexamenvak op het vmbo. Op dit moment kunnen alleen scholen die meedoen aan de pilot het vak officieel als examenvak aanbieden. ISW Hoogeland is een van de pilotscholen voor Techniek & Toepassing. Andere scholen die T&T geven doen dit extra-curriculair. T&T lijkt in de opzet veel op het vak O&O (Onderzoek en Ontwerpen). Leerlingen werken alleen of in een groepje aan opdrachten van bedrijven en instellingen waar een technologische oplossing voor nodig is. Al naar gelang de opdracht kan de lesinhoud en de uitkomst verschillen. Leerlingen bouwen bijvoorbeeld een escaperoom of werken aan slimme manieren van betalen. Ze ontwerpen een duurzaam zwembad of bedenken hulpmiddelen waarmee ouderen langer thuis kunnen wonen. Leerlingen doen onderzoek, gaan een kijkje nemen in de praktijk of werken aan hun ontwerp.
Het idee is dat leerlingen leren samenwerken, organiseren, onderzoeken en presenteren. Door de verschillende soorten opdrachten vanuit allerlei organisaties ontdekken ze waar zij goed in zijn en kunnen zij zich beter oriënteren op hun loopbaan of vervolgopleiding. Op de website van SLO is meer informatie te vinden over het examenprogramma, het PTA en de samenwerking met het mbo. Zie nvon.tk/tent
Bron: Lente-editie van Terugkoppeling – nvon.nl/terugkoppeling
Foto: Wouter Dill
‘Onze’ Bart mocht een column schrijven voor Glastuinbouw Westland. Deze werd gedeeld in Het Hele Westland. Lees het stuk hieronder:
Waar zijn de Westlanders?
– door Bart van Meurs (Division Q)
Start-ups spreken tot de verbeelding. Slimme, jonge mensen die onbezonnen en vol passie met hun idee de wereld willen veranderen. SIlicon Valley zit vol met succesverhalen die vaak letterlijk in een garage begonnen zijn. De ontwikkeling van giganten als Apple, Microsoft en Facebook leest als een jongensboek. Ook Nederland kent de nodige start-up successen, zoals het online betalingsverkeer via Mollie of Adyen. Ongetwijfeld zijn nu op allerlei plekken alweer jongens en meisjes ‘in hun garage’ bezig de wereld van morgen vorm te geven.
Ook de Nederlandse tuinbouw wordt ondertussen door start-ups omarmd. In mijn studententijd op de TU Delft werd nog meewarig aangekeken als je met glastuinbouw aan de slag wilde. Tegenwoordig lopen er daar tientallen bedrijfjes in ‘AgTech’. Met mijn roots in Westland én op de TU, juich ik die ontwikkeling van harte toe.
Bij Koppert Cress zijn we gek op innovatie. ‘De toekomst heeft haast’ zegt ‘onze’ Rob Baan regelmatig terecht. We bieden start-ups een plekje om hun innovaties in de praktijk te testen en zijn er graag vroeg bij om nieuwe ontwikkelingen in onze kassen toe te passen. Een achttal start-ups zijn ondertussen aan De Poel in Monster bezig met experimenteren en opschalen. Denk maar eens aan de ondertussen bekende mottenvangende drones van het Delftse PATS of het sensorplatform van ‘Rotterdamse Westlanders’ Blockbax. Binnen de Koppert Cress Group hebben zelfs een compleet nieuw bedrijf opgericht om de duurzame transitie met die start-ups vorm te geven en als impact-investeerder bij te dragen aan hun succes in de tuinbouwsector: Division Q.
Tussen al die geweldige, jonge bedrijven uit alle hoeken van de (Rand)stat valt me één ding op: waar zijn de Westlandse start-ups? Ja, toppers als Gearbox (Maasdijk) en Plantsome (Honselersdijk) zijn succesvol, maar die zijn het start-up stadium ondertussen ruimschoots ontgroeid. Eigenlijk kom ik verder helemaal geen Westlandse tuinbouwstart-ups tegen. En ook start-ups ‘van buiten’ kiezen er vooralsnog niet voor om te verhuizen naar de nummer één tuinbouwgemeente van Nederland. Laten we hier een kans liggen of blijken er toch briljante ontwikkelingen te broeien achter de Westlandse garagedeuren?
Bron: Het Hele Westland – West Media
