Hoe ga ik slimmer om met overtollige warmte in mijn kas?
In een kas is warmte vaak op het verkeerde moment beschikbaar. Overdag ontstaat er regelmatig een overschot, terwijl ’s avonds en ’s nachts juist extra warmte nodig is. Die mismatch zorgt ervoor dat telers overdag warmte moeten afvoeren door te luchten, te krijten of te koelen, terwijl later opnieuw energie nodig is om de kas op temperatuur te houden.
De vraag is dus niet alleen hoe je warmte opwekt, maar vooral hoe je bestaande warmte beter benut. Wat als je warmte die overdag te veel is, kunt verplaatsen naar het moment waarop je die wél nodig hebt?
Warmte benutten in plaats van weggooien
De Warmtebatterij speelt in op dit fundamentele probleem. Overdag wordt overtollige warmte uit de kas tijdelijk opgeslagen. Wanneer de temperatuur later daalt, wordt deze warmte weer gecontroleerd afgegeven aan het luchtsysteem.
Dat gebeurt met behulp van phase change materials. Deze materialen zijn afgestemd op een faseovergang tussen vast en vloeibaar. Overdag smelt het materiaal en wordt warmte vastgelegd. Wanneer het materiaal ’s avonds of ’s nachts weer stolt, komt die opgeslagen warmte opnieuw vrij.
Zo wordt warmte niet weggegooid, maar verplaatst naar het moment waarop de kas er daadwerkelijk behoefte aan heeft.
Gelijkmatiger klimaat, lager energieverbruik
Door warmte te verplaatsen in de tijd ontstaat een gelijkmatiger kasklimaat. Pieken overdag en tekorten in de nacht worden afgevlakt. Dat komt de stabiliteit van de teelt ten goede en kan helpen om het energieverbruik voor verwarming en verkoeling te reduceren.
Afhankelijk van het type gewas en de inrichting van de kas kunnen de warmtebatterijen op verschillende plekken worden toegepast, bijvoorbeeld tegen de gevel of tussen het gewas. Zo wordt per situatie gekeken welke opstelling het beste past bij de teelt en de bedrijfsvoering.
Toepasbaar in bestaande en nieuwe kassen
De Warmtebatterij is modulair en kan worden toegepast in zowel bestaande als nieuwe kassen. Daarmee vormt het geen alles-of-niets-ingreep, maar een aanvullende stap richting slimmer energiebeheer. De toepassing vraagt vooral om een goede inpassing in de bestaande kasomgeving. De juiste opstelling hangt af van het type gewas, de warmtevraag, de beschikbare ruimte en de manier waarop het klimaat in de kas wordt gestuurd.
Van eerste proef naar opschaling
De samenwerking rond deze technologie loopt al sinds 2016. Bij Koppert Cress zijn de eerste veldproeven uitgevoerd en gevalideerd in een echte teeltomgeving. Op basis van die praktijkervaring is de stap gezet naar opschaling.
Koppert Cress treedt daarbij op als launching customer. Inmiddels is de toepassing opgeschaald naar een project van 1 hectare, waarin circa 30 ton phase change material is geïnstalleerd. Daarmee verschuift de Warmtebatterij van proefopstelling naar praktijktoepassing op relevante schaal.
De waarde van Thermeleon
De waarde van de Warmtebatterij zit in het benutten van energie die al in de kas aanwezig is, maar normaal gesproken verloren gaat. Door warmte tijdelijk op te slaan en later terug te brengen in de kas, worden pieken en dalen in het klimaat afgevlakt.
Dat maakt de oplossing interessant voor telers die streven naar een stabieler kasklimaat, lagere piekbelasting en efficiënter gebruik van bestaande warmte. Niet door extra energie toe te voegen, maar door beter om te gaan met warmte die al beschikbaar is.
De mensen achter de technologie
De Warmtebatterij is ontwikkeld door Thermeleon, opgericht door TU Delft-alumni Liesanne Wieleman en Jildou de Jong. Vanuit een technische achtergrond en met een frisse blik op de glastuinbouw ontwikkelden zij een oplossing voor een probleem dat al jaren als vanzelfsprekend werd gezien: warmte die overdag verloren gaat, terwijl die later opnieuw nodig is.
De rol van Division Q
Division Q begeleidt projecten waarin innovatieve oplossingen voor de energietransitie in de glastuinbouw worden getest, gevalideerd en opgeschaald. Bij de Warmtebatterij doen we dat op basis van eigen projectervaring bij Koppert Cress.
We bieden een realistische testomgeving, begeleiden de validatie en ondersteunen de stap naar opschaling. Vanuit onze rol als projectbureau brengen we praktijk, technologie en uitvoering bij elkaar, zodat innovaties niet blijven hangen in een proef, maar kunnen doorgroeien naar toepassingen die technisch, economisch en operationeel passen binnen de kas. Benieuwd wat de Warmtebatterij voor jou kan betekenen?
